Sedat Kurtuluş

Kaynağını hatırlayamadığım bir yazıda şöyle bir paragrafla karşılaşmıştım: “Koşanların çoğu neden sık sık sakatlanır? Tabii ki, sebebi sadece aşırı yüklenme veya kemiklerinin zayıf olması değildir. Bedenimiz, koşabileceğimiz şekilde dizayn edilmiş. Ağrı sızı duymadan veya sakatlanmadan koşabiliyor olmalıydık. Atalarımız avlanmak ve beslenmek için koştular. Hamstring kasları yüzünden veya IT bantlarının gergin olmasından dolayı koşmaktan vazgeçmediler. Peki bu problemin kaynağı nedir?”

Yazının doğruluğu tartışılabilir. Kültürel birikimimizle de uyuşmayabilir. Lakin birçok yönden doğru olabileceği taraflar mevcut. Mesela avcı veya toplayıcı toplumlarda; gün içinde koşarak ya da yürüyerek ciddi mesafeler kat ediliyor olması bugün bile örneklerle ispatlanabilir.

Neyse. Elimizdeki kaynaklara göre eski insanlar, koştukları için ya hiç sakatlanmıyordu ya da çok az sakatlanıyordu. Peki bunun sebebi ne olabilir diye düşünmeden edemedim.

Öncelikle bu konuda yazılmış ve zaman içinde okuduğum kaynakları hatırlamaya çalıştım. Hayat hikayelerini okuduğum sporculardan fikirler edinmeye çalıştım. Alışkanlıklarını gözlemleyip bu tarz problemleri yaşayıp yaşamadıkları üstünde durdum. Daha sonra bu yazılardan aklımda kaldığı kadarıyla işime yaracak öğeleri bir kenara not ettim. Elimdeki notlar birbirleriyle örtüşmekteydi. Onları rafine edip maddeler halinde yazmaya çalıştım. Madde sayısını olabildiğince az tutmak için ya ilişkili maddeleri birleştirdim ya da önemine göre listeye yazıp yazmayacağıma karar verdim.

Bu maddeleri sizlerle paylaşmak istememin sebebi; görüşlerinizi almak ve beraberce problemin kaynağına doğru keşfe çıkmak. Tabii bu maddeler hiçbir bilimsel kaynağa dayanmıyor, sadece varsayımlar ve mantık yürütmeden ibaretler. Lakin doğru olup olmadıklarını deneyerek tecrübe edebiliriz. Umarım zamanla faydalı bir sonuca da ulaşabiliriz.

Eski insanlar,

• Her gün ve tüm gün haraket halindeydiler.
• Güçlerini tek bir işte değil çok çeşitli işlerde kullanıyorlardı.
• Taze gıdalarla besleniyorlardı. (Özellikle koruyucu maddeler ve antibiotikler yoktu hayatlarında.)
• Düz ve engebesiz bir yolda hiç koşmadılar.
• Bastıkları zemin genellikle topraktı.
• Koşuları sistemli değil, duruma göreydi.
• Muhtemelen kapasitelerinin %95’ini aşmıyorlardı.
• Az ama çok iyi uyuyorlardı. Uykularını kötü etkileyecek etken azdı.

Ne dersiniz? Bu çıkarımlar, koşucuların sakatlanmalarında etkili midir? Biz de eski insanlar gibi yaşayabilirsek sakatlanma riskimizi en aza indirebilir miyiz?

Kaynaklar: Chomolla adlı kişinin Pexels‘daki fotoğrafı.